De relevante treasuryrisico’s worden in het algemeen onderscheiden in renterisico’s, kredietrisico’s, liquiditeitsrisico’s, koersrisico’s en valutarisico’s. Binnen de Venrayse financieringssituatie zijn vooral renterisico’s en kredietrisico’s van belang.
In de Wet fido zijn een kasgeldlimiet (korte schuld) en een renterisiconorm (lange schuld) opgenomen ten einde de invloed van (externe) rentewijzigingen op de financiële resultaten te beperken. Deze aspecten zijn hierna nader toegelicht.
Renterisico
Het renterisico van de korte schuld: de kasgeldlimiet
De kasgeldlimiet is de norm voor het maximum bedrag waarbinnen de gemeente haar bedrijfsvoering met kortlopende gelden (met een rentetypische looptijd tot 1 jaar) mag financieren en bedraagt 8,5% van het begrotingstotaal. Indien de kasgeldlimiet gedurende langer dan drie kwartalen wordt overschreden dient de gemeente tot consolidatie over te gaan. Dit betekent dat een kortlopende schuld moet worden omgezet in een langlopende geldlening. In 2025 is Venray in alle kwartalen binnen de kasgeldlimiet gebleven.
Kasgeldlimiet 2025 | ||||
|---|---|---|---|---|
1) Berekening kasgeldlimiet 2025: | ||||
Begrotingstotaal | 169.608 | |||
Relevant percentage | 8,50% | |||
Kasgeldlimiet | 14.417 | |||
Kasgeldlimiet 1e kwartaal 2025 t/m 4e kwartaal 2025 | ||||
1e kwartaal | 2e kwartaal | 3e kwartaal | 4e kwartaal | |
2025 | 2025 | 2025 | 2025 | |
Vlottende schuld (2) | 12.500 | 16.500 | 13.000 | 10.000 |
Vlottende middelen (3) | 11.447 | 14.543 | 14.725 | 1.992 |
Saldo (4) (=(2)-(3)) | 1.053 | 1.957 | -1.725 | 8.008 |
Kasgeldlimiet | 14.417 | 14.417 | 14.417 | 14.417 |
Ruimte (+) / Tekort (-) | 13.364 | 12.460 | 16.142 | 6.409 |
Het renterisico van de lange schuld: de renterisiconorm
De Wet fido definieert vaste schuld als opgenomen geldleningen met een rentetypische looptijd groter of gelijk aan 1 jaar. Met de renterisiconorm biedt de Wet fido een richtsnoer om rente-aanpassingen van financieringen en beleggingen goed in de tijd te spreiden. Het doel van deze norm is beheersen van renterisico’s bij herfinancieringen. Om dat te bereiken mag het totaal aan renteherzieningen en aflossingen op grond van deze norm niet meer zijn dan 20% van het begrotingstotaal. De renterisiconorm is in het jaar 2025 niet overschreden.
x € 1.000 | ||||
1) Berekening renterisiconorm 2025: | ||||
Begrotingstotaal (lasten) | 169.608 | |||
Wettelijk percentage | 20% | |||
Renterisiconorm | 33.922 | |||
2) Toetsing werkelijk renterisico aan norm: | ||||
Renteherzieningen | 0 | |||
Aflossingen | 5.287 | |||
Renterisico | 5.287 | |||
Renterisiconorm | 33.922 | |||
Ruimte binnen de norm | 28.635 | |||
Kredietrisico
Kredietrisicobeheersing spitst zich voornamelijk toe op de kredietwaardigheid (en dus het risicoprofiel) van de tegenpartijen bij financiële transacties. Deze risico’s kunnen zich vooral enerzijds voordoen wanneer de gemeente geld gaat uitzetten (verstrekte geldleningen en beleggingen) en anderzijds wanneer de gemeente zich garant stelt voor de terugbetaling van geldleningen. Dit laatste wordt ook wel omschreven als een indirect kredietrisico.
Kredietrisico op geldleningen en beleggingen
Als gevolg van de Regeling schatkistbankieren mogen enkel leningen worden uitgezet aan decentrale overheden (uitgezonderd toezichtrelaties) en mogen geen beleggingen meer worden aangegaan. Dit beperkt het risico.
De gemeente Venray heeft deelnemingen en uitzettingen en deze zijn verantwoord onder de financiële vaste activa in de balans en kunnen als volgt worden gespecificeerd:
* € 1.000 | |
Omschrijving | Boekwaarde per |
31-12-2025 | |
Deelnemingen (met een niet speculatief karakter) | 1.544 |
Uitzettingen | 24 |
Totaal | 1.569 |
Deelnemingen
Per het einde van 2025 neemt de gemeente deel in het kapitaal van een aantal ondernemingen zoals hierna vermeld. Voor een uitgebreide informatie over deze deelnemingen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
x € 1.000 | |
Deelnemingen | Boekwaarde per 31-12-2025 |
NV Waterleiding Maatschappij Limburg | 66 |
Enexis Holding NV | 200 |
NV Bank Nederlandse Gemeenten | 136 |
NV Greenport Venlo Innovation Center | 2 |
Omnibuzz | 44 |
BV Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo | 1.096 |
Overige | 0 |
Totaal | 1.544 |
De leningen en beleggingen kunnen analoog aan de Wet fido naar de onderscheiden risicocategorieën worden uitgesplitst:
x € 1.000 | ||
Specificatie uitzettingen naar risicogroep | Stand per 31 december 2025 | |
Nominale waarde | ||
Bedrag | in % totaal | |
Leningen | ||
Woningcorporaties met garantie WSW | 3.947 | 28% |
Semi-overheidsinstellingen | 2.655 | 19% |
Overige toegestane instellingen | 6.420 | 45% |
Overige niet overheid: aandeelhouderslening Enexis | 1.239 | 9% |
Totaal leningen | 14.261 | 100% |
Beleggingen | ||
Staatsleningen (eurozone) | 24 | 100% |
Financiële instellingen met rating A en hoger | ||
Totaal beleggingen | 24 | 100% |
In 2025 zijn door de gemeente Venray geen leningen verstrekt.
De leningen onder de semi-overheidsinstellingen betreffen de startersleningen. Door een toename van het aantal aanvragen voor een starterslening bleek dat het budget op de gemeentelijke rekening courant ontoereikend zou worden. Per raadsbesluit d.d. 4 februari 2025 is besloten om de gemeentelijke rekening courant aan te vullen met € 1 mln.
Onder de Overige toegestane instellingen is een lening u/g ad € 5,25 mln. aan BV Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo opgenomen.
De beleggingen (staatsleningen) zijn ondergebracht bij de vermogensbeheerder Forza Asset Management. Als gevolg van het verplichte schatkistbankieren worden deze beleggingen op termijn volledig afgebouwd. In 2025 is € 0.5 mln. vrijgevallen.
Kredietrisico ten aanzien van borgstellingen(gemeentegaranties)
Borgstellingen komen in drie vormen voor:
1. Directe borgstellingen € 7,4 miljoen (2024 € 10,8 miljoen);
2. Achtervang woningcorporaties € 157 miljoen (2024 € 124 miljoen);
3. Achtervang Nationale Hypotheek Garantie € 68 miljoen (2024 €73 miljoen).
Bij directe borgstellingen staat de gemeente tegenover geldgevers direct garant voor de betaling van rente en aflossing op langlopende geldleningen. Deze geldleningen zijn door lokale organisaties of verenigingen aangetrokken die activiteiten verzorgen die in het verlengde liggen van de gemeentelijke publieke taak. In 2025 zijn geen directe garantstellingen afgegeven. Onder de directe borgstelling zijn onder meer begrepen de aan GlaswebVenray afgegeven garantstelling voor de aanleg van een glasvezelnetwerk. Per 31 december 2025 een garantstelling van € 4,8 miljoen (2024 € 7,8 miljoen). Ook een directe garantstelling aan Wonen Limburg per 31 december 2025 € 1,5 miljoen (2024 € 1,9 miljoen).
Achtervang houdt in dat de gemeente, al dan niet samen met het Rijk, een rol speelt in de zekerheidsstructuur van een waarborgfonds, bijvoorbeeld de Stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Door deze structuur kunnen instellingen die bij een waarborgfonds zijn aangesloten tegen de laagste rente lenen. Mede vanwege de strenge toetsingscriteria en periodieke toetsing door het fonds loopt de gemeente hierbij een veel lager risico dan bij directe borgstellingen. Het gemeentelijk aandeel per 31 december 2025 ten behoeve van leningen aan Wonen Limburg bedraagt € 153 miljoen (2024 € 120 miljoen). In het jaar 2022 is de achtervangsystematiek gewijzigd door de WSW (B&W 19 juli 2021). De achtervang van nieuwe leningen wordt door de WSW sindsdien verdeeld over alle gemeenten waar een corporatie actief is o.b.v. het aandeel van het bezit van Wonen Limburg dat in de gemeente is gelegen. De gemeente neemt samen met de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen een achtervangpositie in voor uitstaande hypotheken in het kader van de Nationale Hypotheek Garantie. Het gemeentelijke aandeel per 31 december 2025 is € 68 miljoen (2024 € 73 miljoen). Vanaf 2011 is de achtervang door de gemeenten voor nieuwe hypotheken beëindigd en wordt rechtstreeks door het rijk gegarandeerd. Voor een nadere specificatie verwijzen wij u naar het overzicht gewaarborgde geldleningen dat is opgenomen in de toelichting op de balans in het onderdeel jaarrekening 2025.