2.a. Rijksbeleid
Gemeenten krijgen mogelijkheid tot leegstandheffing
De leegstandsheffing voor woningen in Nederland is in 2025 goedgekeurd door de Tweede Kamer via een amendement op de Fiscale verzamelwet 2026.
Wat houdt de leegstandsheffing in?
Gemeenten mogen een belasting heffen op woningen die langer dan één jaar leegstaan.
De maatregel is bedoeld om eigenaren te stimuleren hun panden weer beschikbaar te maken voor bewoning, gezien de woningnood. Gemeenten krijgen volledige vrijheid in de uitvoering:
- Ze bepalen zelf of ze de heffing invoeren.
- Ze kiezen wanneer deze ingaat.
- Ze bepalen hoe hoog de heffing is.
- De heffing kan een vast bedrag, een progressief oplopend bedrag, of een bedrag gebaseerd op de WOZ-waarde zijn.
Waarom deze maatregel?
In Nederland staan naar schatting 30.000 woningen langdurig leeg. De bestaande Leegstandwet biedt onvoldoende mogelijkheden om leegstand effectief aan te pakken. De maatregel is geïnspireerd op het Vlaamse model, waar de leegstandsheffing succesvol blijkt. Veel eigenaren reageren snel na de eerste aanslag door te verkopen of te verhuren.
Wat betekent dit voor gemeenten?
Gemeenten kunnen dit instrument inzetten als aanvulling op bestaande maatregelen.
De heffing heeft vooral een preventieve werking. Het zet eigenaren aan tot actie vóórdat de heffing daadwerkelijk wordt opgelegd. De VNG werkt aan een modelverordening gemeentelijke leegstandbelasting om gemeenten te ondersteunen bij de invoering. De verwachting is dat er meer duidelijkheid komt in de loop van 2026 over deze regeling. Hiervoor zal worden gecommuniceerd in de reguliere P&C cyclus.